Ἀποτελεῖ κοινὸ τόπο ἡ διαπίστωση ὅτι ὁ ἑλληνισμὸς τῆς Βορείου Ἠπείρου, ἦταν διαχρονικὰ καὶ παραμένει ἀκόμη καὶ σήμερα ἕνα ἀδικημένο παιδὶ τῆς μητέρας Ἑλλάδας. Οἱ ἀγῶνες καὶ οἱ θυσίες τοῦ αὐτονομικοῦ ἀγώνα 1914 δὲν μπόρεσαν νὰ καταφέρουν τὸ ποθούμενο καθὼς ξέσπασε ὁ A’ Παγκόσμιος Πόλεμος 1914-1918.